تندخوانی

تندخوانی در خدمت نویسندگی و مطالعه موثر

در این مقاله توضیح داده‌ام چگونه مطالعه موثر و یادگیری مهارت تندخوانی می‌تواند روی کیفیت و سرعت نویسندگی و تولید محتوای ما تاثیر مثبت بگذارد. زیرا اغلب ما هر چیزی را به‌همان شکل که درک کرده، منتقل می‌کنیم. پس نحوه مطالعه، یک عامل کلیدی در بهبود کیفیت نویسندگی است.

به‌همین دلیل یکی از مهارت‌های مهمی که هر نویسنده و تولیدکننده محتوایی باید با آن آشنا باشد، روش درست مطالعه و آشنایی با ترفندهای تندخوانی است. قطعا از این مهارت می‌توانید در ابعاد دیگر زندگی شخصی و حرفه‌ای‌تان نیز بهره بگیرید. پس تا انتها با من همراه شوید…

 

تندخوانی چیست و چرا باید آن را یاد بگیریم؟

اغلب ما به اهمیت مطالعه و نقش آن در پیشرفت زندگی و کسب‌وکار واقف هستیم. اما به‌دلایل متعددی همچون کمبود وقت، خستگی از مطالعه، نبود تمرکز و غیره ممکن است به سراغ آن نرویم. حال اگر کار ما نویسندگی و تولید محتوا باشد، قطعا مطالعه‌ موثر یک ضرورت است.

اصولا یکی از دلایل مهم کمبود سرانه مطالعه، سرعت پایین مطالعه است و همین موضوع، خواندن کتاب را برای عموم افراد به کاری کسل‌کننده و زمان‌بر تبدیل می‌کند. راه حل آن چیست؟ تندخوانی و افزایش سرعت مطالعه.

تندخوانی مهارتی است که باعث افزایش چشمگیر سرعت مطالعه شده و به شما کمک می‌کند در بازه زمانی کوتاهی بتوانید ده‌ها صفحه کتاب را با قدرت درک بالا بخوانید. تندخوانی شما را قادر می‌سازد تمام مهارت‌های مطالعه موثر را در خود شکوفا کنید. شاید برایتان جالب باشد با استفاده از ترفندهای تندخوانی می‌توانید یک کتاب ۱۰۰ صفحه‌ای را تنها در دو ساعت بخوانید و البته محتوای آن را یاد بگیرید!

حال اگر بخواهم به‌طور ویژه و در سه خط از فواید تندخوانی برای نویسندگان بگویم، می‌نویسم:‌

  • در کوتاه‌ترین زمان ممکن می‌توانید منابع بیشتری را برای نوشتن و تولید محتوا مطالعه کنید.
  • یادگیری عمیق‌تری دارید و این موضوع روی کیفیت انتقال پیام‌تان تاثیر مثبت می‌گذارد.
  • تمرکزتان بالاتر می‌رود و به‌دنبال آن با دقت و سرعت بیشتری می‌نویسید.

 

تندخوانی

 

در مجموع یادگیری تندخوانی کمک می‌کند از آموختن و نوشتن لذت بیشتری ببرید و از شغل‌تان راضی‌تر باشید. پس فارغ از این‌که نویسنده‌اید یا نه، اگر شما هم جزء افراد زیر هستید، قطعا از نتایج یادگیری مهارت تندخوانی شگفت‌زده می‌شوید!

  • کلی کتاب نخوانده در کتابخانه دارید؛
  • از هر کتاب چند صفحه می‌خوانید و رها می‌کنید؛
  • مطالعه برای شما کاری سخت و دشوار است؛
  • مطالعه برای شما فرآیندی زمان‌بر است؛
  • به‌یادگیری بیشتر و رشد فردی‌تان اهمیت می‌دهید.

 

بخوانید: چگونه یاد بگیریم تا بهتر بنویسیم؟

 

سرعت مطالعه شما چقدر است؟

تعداد کلماتی که در یک دقیقه مطالعه می‌کنید، سرعت مطالعه شما را نشان می‌دهد. به‌همین منظور کافی است در یک دقیقه، تعداد لغات خوانده شده را بشمارید تا سرعت مطالعه‌تان را بدست‌ بیاورید. برای این کار از شما می‌خواهم زمان‌سنج موبایل‌تان را فعال کنید و بسنجید در یک دقیقه، چند کلمه از متن زیر یا هر متن دلخواه دیگری را مطالعه می‌کنید.

نکته مهم: به هیچ‌وجه سعی نکنید سریع‌تر از حد معمولی‌تان بخوانید. زیرا باید سرعت فعلی مطالعه‌تان را ارزیابی کرده تا به درستی در مورد پیشرفت‌تان قضاوت کنید.

 

— * آغاز آزمون سنجش سرعت اولیه مطالعه * —

 

مدیچی افکت یا اثر مدیچی چیست؟

 

در حدود سال‌های ۱۳۰۰ میلادی، خانواده‌ای به نام مدیچی از منطقه‌ای روستایی وارد شهر فلورانس در ایتالیا شدند. این خانواده در ابتدا کشاورز بودند. آن‌ها سال کار کردند و توانستند از فرصت‌های به وجود آمده استفاده کرده تا برای خود اندوخته‌ای جمع‌آوری کرده و سپس وارد شغل صرافی و بانکداری شدند .

خاندان مدیچی دست از تلاش نکشیدند و ساختارهای جدیدی در دولت‌شهر فلورانس کردند و طی یکی دو نسل به یکی از خانواده‌های موثر فلورانس بدل گردیدند. این خاندان با ایجادکردن فضایی حمایتی و تشویقی در این شهر، افراد با استعداد و خلاقی را از سایر نقاط اروپا و حتی جهان جذب کردند.

 اما اغلب این افراد چه کسانی بودند؟ هنرمندانی شامل نقاشان، مجمسه‌سازان، شعرا، مهندسان، پزشکان، ستاره‌شناسان، ریاضی‌دانان، ادبای علوم مختلف و غیره. برای سال‌ها این روند ادامه پیدا کرد تا این‌که فلورانس به دلیل تبدیل شدندش به محیطی که نخبگان علم و هنر عاشقش بودند، به معبدی برای این دسته از افراد تبدیل شد! آن‌ها از جزیره‌های تنهای خود بیرون آمده و به تبادل دانش‌ و آموخته‌های خود با سایرین مشغول شدند.

اما در همین زمان اتفاق عجیب‌تر دیگری رخ داد؛ برخی از این علوم ظاهرا بی‌ربط با هم ترکیب شده و باعث شد دستاوردهای جدیدی از سرزمین فلورانس سربرآورند. یکی از این عجایب دوران، لئوناردو داوینچی بود؛ مهندس، نقاش،  معمار، محقق، ریاضی‌دان و پزشک که احتمالا تا حدودی با آثار و اختراعات او آشنا هستید. طرح هواپیماهای اولیه، نقاشی مونالیزا و غیره.

اما این‌ها صرفا نتیجه علم و عمل لئوناردو نبود؛ بلکه علت چیزی است که امروزه دانشمندان آن‌ را «مدیچی افکت» یا «اثر مدیچی» می‌نامند و لئوناردو داوینچی، میکل‌آنژ و سایرین را نتیجه این اثرات می‌دانند. درباره این اثر برای نخستین‌بار فرانس یوهانس در کتابی با همین عنوان صحبت کرده است. در حقیقت کاری‌که خاندان مدیچی انجام دادند، ایجاد بستری برای رشد، پرورش و شاید مهم‌تر از همه ترکیب این علوم بود!

آن‌ها زیرساخت‌هایی را به وجود آوردند که پزشکی و مهندسی با هم ترکیب شوند و یا نقاشی، شعر، مجمسه‌سازی و ریاضی با یکدیگر تجمیع شده و خروجی‌های جدیدی داشته باشند. بسیاری از محققان معتقدند که رنسانس، (عصر تجدد اروپایی‌ها) از فلورانسِ زمان مدیچی آغاز شده است. تا پیش از آن اروپا زیر فشار حکومت‌های قرون وسطایی کلیساها خرد شده بود و علم فقط اجازه داشت که منطبق بر قوانین کلیسا باشد. اما پرورش دانشمندان، برخورد و ترکیب این افراد و علوم بود که تحولی اساسی را در جهان آن روزگار و شاید این روزگار به وجود آورده است.

مفهومی که اینجا به نام اثر مدیچی معرفی کردیم صرفا به خاندان مدیچی محدود نیست. زیرا آن‌ها اولین نبوده و آخرین هم نبودند. صدها سال پیش از خاندان مدیچی و فلورانس، شهرهای زیادی در دنیای اسلام، مثل مکه، دمشق، بخارا، شیراز، اصفهان، قاهره، بغداد و غیره، مراکز مدیچی افکت بوده‌اند و در آن روزگاران، دنیایِ علمی وقت را متحول کردند.

این روزها نیز این مهم گاهی در برخی نقاط دنیا اتفاق می‌افتد که یکی از معروف‌ترین آن‌ها منطقه سیلیکون‌ولی کالیفرنیا در ایالات متحده است که این روزها مرکز حضور ده‌ها برند خلاق و قدرتمند جهانی مثل اپل، گوگل، مایکروسافت است.

اما سایر نقاط دنیا هم بیکار ننشسته‌اند و با ایجاد مراکز رشد و فناوری، پردیس‌های استارتاپی و شهرهای جدید سعی در ایجاد این کار دارند که از قضا ما در ایران هم از آن‌ها بی‌بهره نیستیم.

حال شاید برای شما این سوال پیش بیاید که مگر ما نباید متخصص باشیم و تخصص یعنی در یک رشته به منتهی‌الیه علم و تجربه دست پیدا کنیم؟ اصلا چه لزومی دارد که بخواهیم چندین علم را با هم ترکیب کنیم و آیا این کار نمی‌تواند به معنی همه‌کاره و هیچ‌کاره بودن باشد؟ ما سال‌هاست دیده‌ایم و شنیده‌ایم که افراد متخصص، موفق و چه‌بسا ثروتمند هستند! پس چرا باید به ترکیب علوم بها بدهیم؟ در ادامه درباره این موضوعات بیشتر توضیح داده‌ام.

اجداد ما یعنی نسل انسان خردمند یا هوموساپینس‌ها هستند که حدود ۲۰۰ هزارسال پیش روی زمین می‌زیسته‌اند. آن‌ها ناچار بودند خودشان ساختن نیزه‌های سنگی را فرا بگیرند، شکارکردن و ماهی‌گیری را بیاموزند، میوه‌ها و ریشه‌های خوراکی و سمی را از هم تشخیص دهند و کمی جلوتر حیوانات را رام و اهلی کرده و همچنین از خانواده در برابر دشمنان طبیعی و سایر قبایل محافظت کنند و صدها کار دیگر…

اما در حدود ۸هزار تا ۱۰هزار سال پیش از این، به‌مرور اتفاق جدیدی شکل گرفت و آن‌هم تشکیل روستاها، شهرها و سپس تمدن‌های اولیه بود. دیگر لازم نبود که نیاکان ما همه این کارها را خود به‌تنهایی انجام دهند؛ بلکه برای محافظت از شهرها جنگاورانی وجود داشتند و برای ساخت ابزار آهنگرانی؛ و به همین صورت افرادی برای ساخت خانه و تولید غذا تربیت شدند و ادامه روند که خودتان می‌دانید.

این روند برای سال‌ها ادامه داشت. یعنی یک فرد متخصص بنا به میزان اهمیت تخصص‌اش می‌توانست موفق‌تر و ثروتمندتر باشد. مثلا پزشکان به دلیل این که مرگ و زندگی مردم در دست‌َشان بود از جایگاه اجتماعی بالاتر و به طبع ثروت بیشتری برخوردار شدند که همین الان هم این موضوع در جهان و خصوصا در کشور ما صادق است. امااز  حدود سال ۲۰۰۰ میلادی، اتفاق متفاوتی در حال شکل‌گرفتن بود، اینترنت و گسترش روزافزون آن!

این موضوع باعث شد تا حاشیه امنی که پیش از این برای یک متخصص در منطقه‌ای خاص وجود داشت از بین برود. دیگر یک مدرس و متخصص موسیقی با رقبای همشهری‌اش در رقابت نیست. بلکه با تمام کشور و شاید با تمام دنیا در رقابت است چون علاقه‌مندان به فراگیری موسیقی می‌توانند از طریق ویدیویی از مربیانی خارج از شهر و کشور خود آموزش بگیرند!

همچنین مالک یک فروشگاه بزرگ که برای خودش در یک شهر یا منطقه‌ای خاص برند هم شده، اکنون در مصاف با رقبایی قدرتمند در سطح جهانی است. اکنون پزشکان متخصص با اپلیکیشن‌های پزشکی از راه‌دور، مدرسان کنکور با آموزش‌های آنلاین و بسیار جدیدتر، کارمندان فیزیکی با رقبای دورکار و به همین صورت تقریبا تمام برندها، مشاغل و تخصص‌ها در معرض یک رقابت بسیار خردکننده و چه بسا خطرناک قرار گرفته‌اند! حال ارتباط این دو موضوع با هم و با برندبازی چیست؟

مدیچی افکت یعنی ترکیب علوم و کافی نبودن تخصص! درست این‌جاست که طرز تفکر مدیچی افکت می‌تواند به کمک انسان متخصص بیاید. برندباز امروز، دیگر نباید به علمی که آموخته بسنده کند و حتما لازم است فراگیری برخی از علوم، آموزش‌ها و تجربه‌های جدید را شروع کند. زیرا در اوضاع کنونی شاید این راهی برای جلوگیری از خردشدن یا نابودشدن برند شما باشد.

 

برگرفته از کتاب برندباز نوشته احسان مهدی‌نژاد و شروین اردلان

 

— * پایان آزمون سنجش سرعت اولیه مطالعه * —

 

ارزیابی سرعت مطالعه

تونی بوزان نویسنده و مشاور آموزشی است. وی بیش از ۱۰۰ کتاب تالیف کرده که به ۳۰ زبان مختلف دنیا ترجمه شده‌اند. بوزان به عنوان نویسنده کتاب‌های روانشناسی عمومی پرفروشی مثل نسبت هوشی (GQ)، هوش روحانی و معنوی، حافظه، خلاقیت و تندخوانی که با موضوعات حافظه و مغز در ارتباط هستند، مشهور شده‌است.

ارزیابی سرعت مطالعه بر طبق دسته‌بندی که تونی بوزان ارائه کرده، به شرح زیر است:

  • تندخوان ضعیف: ۱۰ الی ۱۰۰ کلمه در دقیقه؛
  • تندخوان متوسط: ۲۰۰ الی ۲۴۰ کلمه در دقیقه؛
  • تحصیل‌کرده: ۴۰۰ کلمه در دقیقه؛
  • تندخوان برتر بین ۱۰۰ نفر: ۸۰۰ الی ۱۰۰۰ کلمه در دقیقه؛
  • تندخوان بین ۱۰۰۰ نفر: بیش از ۱۰۰۰ کلمه در دقیقه؛

اگر سرعت مطالعه شما کمتر از ۴۰۰ کلمه در دقیقه است، شما به یادگیری مهارت تندخوانی نیاز دارید.

تندخوانی

 

پنج تمرین و ترفند برای افزایش سرعت مطالعه

برای تندخوانی و افزایش سرعت مطالعه ده‌ها ترفند و تمرین وجود دارد و در ادامه به پنج تای آن‌ها اشاره می‌کنم؛ کافی است خود را متعهد کنید که برای چند روز این تمرین‌ها را انجام دهید، به‌مرور شاهد افزایش سرعت مطالعه‌تان خواهید بود.

  1. گرم‌کردن عضلات و ماهیچه چشم
  2. خط‌بری و جلوگیری از سرگردانی چشم‌ها
  3. جمله‌خوانی به‌جای کلمه‌خوانی
  4. صامت‌خوانی به‌جای بلندخوانی
  5. نکته‌برداری به‌جای یادداشت‌برداری

 

۱.­ گرم‌کردن عضلات و ماهیچه چشم

مهمترین نکته‌ای که باید برای شروع مدنظر داشته باشیم، گرم‌کردن عضلات و ماهیچه‌های چشم است که برای مطالعه امری ضروری به شمار می‌آید. همانطور که یک ورزشکار قبل از انجام هر ورزشی بدن خود را گرم می‌کند. برای این کار کافی است برای دقایقی با چشمان‌تان مسیر مشخص را روی کاغذ به طور پیوسته دنبال کنید. (شبیه به شکل زیر)

 

تندخوانی

 

۲. خط‌بری و جلوگیری از سرگردانی چشم‌ها

در حالت معمولی پس از اینکه چشم‌ها روی متن حرکت می‌کنند، این امکان وجود دارد که به موقعیت قبلی برگردد. از این‌رو سرگردانی چشم حین مطالعه، اتفاقی که ممکن است برای خیلی از شما رقم بخورد.

برای جلوگیری از این موضوع شما به یک اشاره‌گر نیاز دارید که چشم‌ آن را دنبال کند. ساده‌ترین نوع اشاره‌گر انگشت یا خودکار است. انگشت یا خودکارتان را زیر خطی که می‌خوانید، قرار دهید و حرکت کنید. با این کار اجازه نمی‌دهید چشم‌ها هنگام مطالعه سرگردان شوند و یاد می‌گیرید منظم و موثر بخوانید.

 

۳. جمله‌خوانی به‌جای کلمه‌خوانی

لطفا متن زیر را مطالعه کنید.

من                     مهارت                     تندخوانی                   را                   بلدم.

 

به این سبک مطالعه، کلمه‌خوانی می‌گوییم. اغلب وقتی متن کتابی پیش روی ما قرار می‌گیرد، کلمه به کلمه جلو می‌رویم. دلیلش این است که حوزه دید ما محدود است.

محدودیت حوزه دید در مطالعه سبب می‌شود، ما به کلمه‌خوانی روی بیاوریم؛ که این از سرعت مطالعه می‌کاهد. برای افزایش محدودیت حوزه دید روی انگشت‌تان علامتی بزنید و آن را در مقابل صورت قرار داده و روی هوا یک علامت بی‌نهایت رسم کنید. این کار را تا مدت ۳ تا ۵ دقیقه انجام دهید.

ممکن است در حین انجام کار، به سرگیجه دچار شوید. اما نگران نباشید. این سرگیجه برای این است که چشمان شما عادت ندارد. با تمرین این سرگیجه به مرور رفع خواهد شد.

 

۴. صامت‌خوانی به‌جای بلندخوانی

شاید شما هم از دسته افرادی باشید که با صدای بلند مطالعه می‌کنید. بلندخوانی سبب کاهش سرعت مطالعه می‌شود. اگرچه گاها کمک می‌کند متن را بهتر متوجه شویم. اما باید سعی کنیم با چشم‌خوانی (صامت‌خوانی) هم سرعت مطالعه و هم درک مطلب را بالا ببریم.

نکته مهم، زمانی که بلندخوانی داریم، نسبت به صامت‌خوانی مراحل یادگیری را طولانی‌تر می‌کنیم. به این صورت که:

  1. متن را با چشمان خود مشاهده می‌کنیم.
  2. سپس متن را به زبان می‌آوریم.
  3. بعد از بلندخوانی، صدای ما شنیده می‌شود.
  4. سپس اطلاعات به مغز رسیده و پردازش می‌شوند.

اما در صامت‌خوانی داستان کاملا متفاوت و تعداد مراحل تا ثبت اطلاعات در ذهن کمتر است. به عبارتی مراحل ثبت و پردازش اطلاعات از چشم تا مغز خیلی کمتر از روش بلند‌خوانی است. به این صورت که در روش صامت‌خوانی، ابتدا چشم‌خوانی می‌کنیم و سپس اطلاعات به قسمت پردازشگر مغز وارد می‌شوند. پس بهتر است برای افزایش سرعت مطالعه به‌جای بلندخوانی به صامت‌خوانی (چشم‌خوانی) روی بیاورید.

 

تندخوانی

 

۵. نکته‌برداری به‌جای یادداشت‌برداری

در تندخوانی از روش‌های معمولی یاداشت‌برداری (مانند خط‌کشیدن، هایت‌لایت‌کردن متن و غیره) استفاده نمی‌کنیم و به‌جای آن نکته‌برداری می‌کنیم. زیرا برای مرور درست که خود قاعده اساسی دارد به آن نیازمند هستیم. در تندخوانی فرآیند نکته‌برداری بر اساس روش نقشه ذهنی (mindmap) صورت می‌گیرد که با مرور صحیح، باعث می‌شود به درک کامل مطلب برسیم. برای آن‌که با این ترفند و کاربرد آن در مطالعه و نویسندگی آشنا شوید، مقاله زیر را مطالعه کنید:

 

بخوانید: نقشه ذهنی چیست و چگونه از آن در مطالعه و نویسندگی استفاده کنیم؟

 

—***—

 

پیشنهاد مطالعه

امیدوارم مطالعه مقاله یادشده برای شما مفید بوده باشد. در همین راستا پیشنهاد می‌کنیم مقالات زیر را نیز از سایت آکادمی شیوا مطالعه کنید:

بخوانید: هفت تیر مطالعه | آموزش روش صحیح مطالعه و یادگیری

بخوانید: چگونه با افزایش تمرکز بهتر بخوانیم و بنویسیم؟

 

اشتراک گذاری با دیگران :

سعيد کوشافرد

سعيد کوشافرد

مدرس مهارت‌های سخنرانی و روش‌های مطالعه و عضو تیم مدرسان آکادمی شیوا هستم. به افراد کمک می‌کنم بهترین روابط را در زندگی شخصی و شغلی‌شان تجربه کنند.

نظرات

3 × چهار =

حیاط خلوت آکادمی شیوا

عجب جایی رو پیدا کردی!!! کمتر کسی اینجا میاد و لطفا صداشو در نیار… ما اینجا بعضی مواقع برای افراد کنجکاوی مثل شما یه هدیه‌های کوچولویی قرار می‌دیم. پس برای اینکه تا اینجا اومدی و دست خالی بیرون نری، می‌تونی از کد تخفیف زیر برای خریدهای بالای 100 هزار تومن استفاده کنی. این کد تنها تا 15 خرداد 99 اعتبار داره.

yavashaki